Dijital Çağ |Özlem Bulut

Dijital Çağ / Özlem Bulut

Tekrar merhaba.

Yazıya başlarken dileğim bu, ilk yazımı okumuş olanlarınızın ikinciyi de merakla okuyor olması. Bu yüzden “tekrar” eklendi “merhaba”nın yanına.

İnternetten, sosyal medyadan ve dijitalleşen dünyadan bahsetmiştim. Bu mecrada her an geçen konuşmalardan, yapılan bir yorumun, bir paylaşımın kalıcı kayıtlara dönüşmesinden. Ve pazarlama dünyasının bu verileri nasıl kendileri için kullanabileceğinden. Kısaca tüketicilerin dijital seslerini duymaktan.

Gelin bu hafta bu konuya biraz daha yakınlaşalım, Sosyal Dinleme süreci ile tonlarca sosyal medya notunun (araştırma dünyasında yapısal olmayan veri), uzman ellerde nasıl bilgiye dönüşebileceğini konuşalım:

  • Sosyal dinleme, internette yapılan konuşmaları takip etmekten öte, konuşmaları analiz etme temelinde.
  • Sosyal dinleme, yaşayan bir süreç. Başlayan ve biten bir süreç değil, kendi içinde yeni yollar yaratan, sizi farklı konularda içgörüye sürükleyen, sürecin içinde de gelişebilen bir yapı.
  • Marka algısı, kurumun itibarı için denir ki: “siz odadan çıktığınızda arkanızdan söylenenlerdir”. Sosyal dinleme sizi o odaya sokan görünmezlik pelerinidir.

Bu veri yığını içinden bilgiye ulaşmak, moda tabirle içgörü yaratmak asıl maharet. Burada araştırmacılar devreye giriyor. Facebook paylaşımları, twitter yorumları, videolar, fotoğraflar, beğeni sayıları, takipçi listeleri uzman ellerde işlenerek yol haritalarına dönüşüyor. Birçok marka interneti takip ediyor, monitoring hizmeti ile bu veriye ulaşıyor; benim tavsiyem en yakın araştırmacıya ulaşmaları ve bu verileri iş pratiklerinde uygulanabilir strateji- aksiyon planlarına dönüştürmeleri.

Sizler için mikro bir sosyal medya dinlemesi yaptım. Banyo dekorasyonu kapsamında banyo aksesuarlarını araştırdım. Amacım insanların bu ürünler ile ilişkisini, bir araştırma uzmanı gözüyle değerlendirmekti.

1.Bu konuda sosyal medyada yapılan yorumları, paylaşılan fotoğrafları, soruları, sorunları, cevapları, önerleri listeledim. (marka sahiplerinin izleme ajansları ile çalıştığı alan. Yani işin teknoloji tarafı.)

2.Sonra bu veri blogu içinden bir grup veriyi daha detaylı analiz etmek üzere ayırdım.

3.Elimdeki bu seçilmiş veriyi tekrar tekrar okudum, amaçladığım gibi bu ürünlerin alımındaki temel saikleri anlamak için farklı açılardan değerlendirdim. (sosyal medyada paylaşılan veri elbette “ben bu sabunluğu şu yüzden aldım”,“bu eşya ile şu ihtiyacımı giderdim”, “bunu kullanmak bana şunu hissettirdi” gibi açık metinler değil.  İçerik analizi işte bu yüzden uzmanlar tarafından yapılmalı)

4.Analizi derinleştirdikçe “sizce hangisini alsam” diye arkadaşlarına soran kadının sorusu da, “bence mavi olanı al canım” diye cevap veren kadının da yazdıkları anlam kazanmaya başladı.

Benim yaptığım sosyal dinlemeden çıkardıklarım:

  • Bir kere bu konu kadınlar için fazlasıyla önemli, bu aksesuarlarla banyo neredeyse vücut buluyor. Mekana duygu katıyorlar.
  • Yaratılacak mekan, bu mekandan beklentiler açısından birkaç temel motivasyon var. (bir nevi segmentasyon denebilir) Kullanışlılık olmazsa olmaz. Bir grup insan bu fonksiyonel alanla yetinirken, bir grup insan için şıklık- farklılık önemli. Bir diğer grup içinse canlılık, ferahlık, biraz cıvıl cıvıl olma hali etkili.

Bu aşamada üreticilerin koleksiyonlarında bu farklı ihtiyaçlara cevap veren bir gam yaratmaları gerektiğini düşünüyorum.  Çünkü gördüğüm kadarı ile seçenekler sınırlı, birbirine benzeyen ürünler fazla. Farklı bir çeşit, renk bulmakta zorlanıyor kadınlar. Ayrıca üreticilerin bu koleksiyonu yaratırken banyo malzemeleri ile kombine bir çizgide hareket etmeleri de gerekiyor, çünkü seramik yüzeylerle uyum karşılaşılan bir diğer zorluk.

  • Sosyal medyada fazlasıyla satın alım kanalı konuşuyor. Benim öğrendiğim diğer bir konuda bu. Birkaç yapı market ile sınırlı kalan ve ürüne ulaşmakta zorlanan kişiler var. İnternet üzerinden satış yapan firmalar da –daha fazla çeşit sunabildikleri için tercih ediliyor.

Bu veriler sadece küçük bir analiz ile ulaşabildiklerim. Sizlere “veri yığınlarından” bilgiye ulaşılabileceğine dair bir örnek. Söylediğim gibi dekorasyon yetenekliolmadığım bir konu; hele banyo aksesuarları ile ilgili neredeyse hiç düşünmediğimi de bu ufak çalışma ile fark ettim. Ben de bundan sonra sorularımı sosyal medyaya soracağım. Paylaşımlar o kadar cesur ve direkt ki faydalanmamak imkansız. Hatta internet hesabını da not ettiğim birkaç kişi var “influencer”lar.

Onların yazdıklarını, paylaştıklarını, önerilerini bir süre takip ederek trendleri de öğrenirsem artık bu konuda yeteneksizim demekten de kurtulacağım. Sosyal dinleme sadece markalara değil, hepimize şart!