Çarlar Şehri Moskova | Bast Stil

Çarlar Şehri Moskova

Neredeyse 900 yıllık geçmişe sahip Rusya Federasyonu’nun başkenti olan Moskova,  11 milyona yaklaşan  nüfusuyla Avrupa’nın, yüzölçümüyle de dünyanın altıncı en büyük kentidir. Mimarisi ve metrosu çok dikkat çekicidir.Moskova, kesinlikle diğer Avrupa şehirlerinden farklıdır. Yıllar süren rejimin etkisini mimaride hisssetmemek imkansızdır. Şehircilik açısından herşey planlanmıştır. Şehrin içindeki çok geniş oto yolları, buna bağlı yan yollar ve yaya kaldırımları, her apartmanın arkasında yer alan yeşillikler içindeki avlular, çocuk parkları, her mahalle için gereken yaşama alanları tümüyle düşünülmüştür.

Mihail Gorbaçov’un Perestroyka (Yeniden Yapılanma) devrini başlatmasıyla beraber Moskova, çağdaş bir Avrupa kentine dönüşmeye başlamıştır. Yüzlerce bina yeniden yapılmakta, yeni ticaret, eğlence ve iş merkezleri kurulmakta ve ulaşım ağları örülmektedir.

Moskova Nehri’nin üstünden geçen köprüler, şehri bir inci kolye gibi adeta süsler,  akşamları aydınlatıldıklarında ise köprüler elmas gibi parlar.  Nisan ayında başlayan tekne gezileriyle bu köprüleri yakından tanıma fırsatı doğmaktadır.

Başkent Moskova’da yetmişe yakın müze vardır. Moskova tiyatroları arasında en meşhur olanı, elbetteki Bolşoy’dur. “Rus Klasik Balesi”, her turistik gezi programının vazgeçilmez bir parçasıdır. Bolşoy tiyatrosu 1825 yılında yapılmıştır. Çok popüler olan bir diğer gösteri sanat dalı da sirktir. Şehirdeki sirklerin birçoğu, gösterilerine hiç aralık vermeden devam etmektedir.

En çok bilinen müzeler, Kremlin,  Puşkin Güzel Sanatlar Müzesi ve Tretyakov Sanat Galerisi’dir.

Moskova nın en eski yapısı olan Kremlin, Rusya’nın sembolüdür, kale anlamına gelmektedir. Yüzyıllar boyunca devlet iktidarının simgesi olmuştur. Bu yüzden büyük bir bölümü halka açık değildir. Moskova’nın en eski Katedral meydanı ise Kremlin’in merkezindedir. Çarların ve prenslerin taç giyme törenlerinin düzenlendiği Kremlin Katedralleri bu meydanda bulunmaktadır. Bütün katedrallerin duvarları ve kubbeleri eşsiz frekslerle süslenmiştir.

Büyük Kremlin Sarayı 1849 yılında inşa edilmiştir. Moskova uzay müzesinde ise, 12 nisan 1961 de uzaya ilk giden insan ünvanı alan Yuri Gagarin in heykelini görebilirsiniz. Rusya’nın en yüksek binası olan Büyük İvan Çan kulesi 81 metre yüksekliğindedir. Dünyanın en büyük çanı burada bulunmaktadır. Çar Aleksey’in yaptırdığı çan, 1701 yılında çıkan yangında kuleden düşerek parçalanmıştır, ağırlığı 200 tondan fazla olduğu bilinmektedir.

Moskova’ya giden gitmeyen herkesin bildiği Kızıl Meydan, Moskova’nın ana meydanıdır. Burada merasim törenleri, resmi geçitler ve kutlamalar yapılır, konserler verilir. Aziz Vasili Katedrali, Moskova’nın simgelerinden biridir ve Kızıl Meydan’da bulunur. Kazan Hanlığı üzerine kazanılan zaferin şerefine inşaa edilmiştir. Anıt mezar Lenin Mozolesi de Kızıl Meydan’dadır. Lenin’in naaşı kristal bir tabutun içinde yer alır.

 

Kurtarıcı İsa Kilisesi muazzam bir mimari eserdir. 1883 yılında inşa edilmiş olan kilisenin iç mekanlarını ünlü Rus ressam ve heykeltraşları yapmıştır 1931 de Stalin’in emriyle tahrip edilmesine rağmen, 1994 yılında eski kroki ve fotoğraflardan yola çıkılarak  altı ay içinde yeniden inşa edilmiştir. İlk yapımı ise 45 sene sürmüştür.

Stalin zamanında inşa edilen 7 adet bina, birbirine benzer yapıda inşa edilen binalar Moskova Gökdelenleri olarak bilinir. Bunların içinde 238 metre yüksekliğinde olan Moskova Devlet Üniversitesi en bilinen gökdelendir.

180 hektarlık bir alan üzerine kurulmuş olan muazzam bir spor kompleksi Lujiniki, 1980 yılında Olimpiyat oyunları’nın yapıldığı yer olmuştur. Lujiniki’de 140 spor tesisi vardır.

 

İstanbul’un İstiklal caddesi neyse, Arbat da Moskova için odur. Adı Arapça ‘’Rabad’’ dan gelir. Değişik dönemlerde burada Rus yazarlar, sanatçılar yaşamışlardır. Seksenli yıllarda Arbat, sadece yayalara ait bir yol olarak kullanılmış, turistler için Kızıl Meydan kadar popüler bir yer haline gelmiştir.

Günde milyonlarca kişinin kullandığı Moskova Metrosu ise, heykelleri, avizeleri, gösterişli tavan süslemeleri ile haklı olarak bir mimari eser sayılmaktadır. Metroyu, Moskova’nın en iyi mimarları şekillendirmiştir. İlk metro istasyonlarının yapımına, devrim öncesi Rusyası’ndaki Çar Sarayları’nın inşasında harcanan miktardan daha fazla mermer harcandığı söylenmektedir. Büyük Savaş zamanında metro, sığınak olarak kullanılmıştır. Rus çarı 2. Nikolay’ın önderliğiyle yapımına başlanan ve bugün 80 yaşını dolduran Moskova metrosu, günde 9.5 milyona yakın yolcu taşıyor. Trenler eskiden 60 sn ara ile gelirken şimdi 90 sn arayla istasyonlardan kalkıyorlar. İstasyon sayısı 188 , metro ağı ise 312 km. Metro yapımına 1931 yılında başlanmış. Herbiri ayrı birer sanat eseri, adeta birer müze görünümünde olan metro istasyonları arasındaki ortalama mesafe 1800 metredir. Kızılkapı ve Mayakovskaya İstasyonları, Paris ve Brüksel de yapılan milletlerarası sergilerde Büyük Ödül’e aday olmuşlardır. Mayakovskaya, NewYork Dünya Fuarında büyük ödülü kazanmıştır.

Seçil Mutlu