Bast Sanat | Pİ ARTWORKS

Bast Sanat / Pİ ARTWORKS

17 yıldır Türkiye’den ve yurt dışından sanatçıları güncel sanat piyasasında temsil eden Pi Artworks, kurulduğu günden bu yana, temsil ettiği sanatçıların çalışmaları için uluslararası bir platform sağlamaya çalışıp bir yandan da güncel sanatın Türkiye’den ve yurtdışından en iyi örneklerini İstanbul’da  tarihi Mısır Apartmanı’n da ki galerisinde sanatseverlerle buluşturuyor.

 

Ekim 2013 tarihinden itibaren Londra’nın en hareketli bölgelerinden Fitzrovia’nın 55 Eastcastle Caddesi’nde ikinci şubesini de açmış olan Pi Artworks’un kurucusu Yeşim Turanlı..

 

Son üç yıldır yaşamını İstanbul ve Tahran arasında sürdüren İranlı sanatçı Saeed Ensafi, Türkiye’deki ilk kişisel sergisini (Love, Hate, Edit) 17 Haziran’da Pi Artworks İstanbul’da açtı. 10 Temmuz’a kadar açık kalacak olan sergi, Ensafi’nin 2013’te “Tehran Calling London / London Calling Tehran” projesi kapsamında Londra’da açılmış olan sergisinin devamı niteliğinde..

 

2012’de Berlin’de Kunstquartier Bethanien’de; 2010’da “Dialogue” isimli sergi projesi dahilinde University of Chicago’da ve Denver’deki Andenken Gallery’de de sergilenmiş yapıtlarında savaş olgusu kendini gösteriyor.

 

Savaş kimilerine kayıplarını, kimilerine ise kahramanlık öykülerini anımsatsa da bu kelimenin herkesin üzerinde mutlaka bir etkisi var.. Savaş, hayatın içinde.. Sivillerin, ülkedeki baskıcı rejime karşı verdiği mücadelenin yanı sıra, 1980-1988 yılları arasında İran ile Irak arasında devam eden büyük savaş, her iki ülkede de telafisi mümkün olmayan yıkımlara ve yaklaşık bir milyon kişinin ölümüne yol açmıştı.
Saeed Ensafi’nin de dahil olduğu bir nesil bu savaşla büyüdü, savaş sonrası dönemin etkilerini yaşadı. Sanatçının uzun yıllar yaşamını ve çalışmalarını sürdürdüğü Tahran’ın sokakları, bugün hâlâ kahramanlık öyküleriyle yüceltilen savaş şehitlerinin devasa tasvirleriyle dolu..

Birdenbire hayatımızdan çıkan insanların, kayıpların geride bıraktıkları izler, Ensafi’nin son dönem çalışmalarına farklı şekillerde yansımış. Sanatçı geçtiğimiz yıl Tahran’daki Homa Sanat Galerisi’nde açtığı “Smile Brother” isimli kişisel sergisinde, savaşta yitirilenlere, bazıları kahramanlaştırılırken, çoğu tarihten silinip gidenlere odaklanmış. Sergiyi oluşturan kolajlarında, albümlerdeki fotoğraflardan yüzleri, cisimleri kesilerek çıkarılan bu insanların, arkalarında bıraktığı boşluğu işlemiş ve suratsız siluetler yaratmış. Ait oldukları fotoğraflardan farklı nedenlerle kesilen, kimi özenle yeniden çerçevelenirken kimi imha edilen insanların siluetleri, Ensafi’nin kolajlarında kalıp işlevi görüyor.

Bir kısmı yok edilmiş, eksik bir fotoğrafla karşılaşmanın yaşattığı tuhaf ve keskin hissi vurgulayan Ensafi, bu karşılaşmanın üzüntüyü derinleştiren etkisine dikkat çekiyor.
Sanatçı, aile albümlerinde bulduğu boşlukları çeşitli hikayelerle dolduruyor.
Diğer taraftan, her izleyicinin bu boşluklara kendi duygu ve anlamlarını yüklemelerine izin veriyor. Buluntu fotoğrafları merkeze alarak yarattığı kolajlarını, dantel gibi gelenekselliğe ve belirli bir kültüre çağrışım yapan öğeler ve desenleriyle zenginleştiriyor.

 

Son serginizin öyküsü nedir?

Referanslarım Tahran’da karşıma çıkan öğeler oldu.. Her projemde olduğu gibi bu projemde de araştırmalar yaptım, incelemelerde bulundum, arşivler oluşturdum. Aile fotoğrafları, kesilip küçültülmüş cüzdanların içine ya da daha küçük çerçevelerin içine yerleştirilmiş şehit fotoğrafları, unutulmuş süper savaş kahramanlarının süslenmiş fotoğrafları referanslarımı oluşturdu. İnsanlar evlerindeki süsleri mezarlara taşımışlar.. Kitch ve bir o kadar duygusal.. 80 dönemi ev süsleri, danteller, plastik çiçekler mezar başlarına yerleştirilmiş fotoğrafların iki yanına yerleştirilmiş.. Yine mezar başlarında, içinde ölenin küçük eşya ve fotoğraflarının, aynaların olduğu alüminyum kutular.. Bütün bu nesnelerle kurduğum bağ projemi, sergimi oluşturdu. Verdiği, izleyiciye geçireceği duygu önemliydi benim için..

 

Fotoğrafları neden kesiyor insanlar?

Kaybettikleri insanın eşyalarıyla birlikte fotoğraflardaki yüzlerini de ortadan kaldırıyorlar. Çok sevdiklerinden üzülmemek için.. ya da nefret etikleri için..

 

Mezar başı kutularının içindeki aynalar nedir?

Ayna bizim kültürümüzde ümit ve aydınlığı temsil eder. Düğün ya da yılbaşı kutlamalarda aynaya yer verilir hep.

 

Sergideki çalışmalarınız kaç seriden oluşuyor?

Cüzdanlar, aynalar, yüzleri yaldızla kapanmış fotoğraflar, kağıt üzerinde kolajlar (şehit fotoğraflarıyla), altın ve gümüş serisi yaldızlar, kendi ailemin 80li yıllardaki fotoğrafları temsili olarak kullandım ve kesim bıçakları (formları kesen alet).. Eserlerimin çokluğu savaş kayıplarını temsil ediyor.. Belgesel tabanlı çalışıyorum..

 

Beslendiğiniz kaynaklar nelerdir?

İşlerimi kısa zamanda üretiyorum. Kitaplar, belgeler, savaşa dair incelemelerim, proje ve konsept yazılarım, oluşturduğum arşivler, referans ve nesne araştırmalarım daha uzun sürüyor.

 

Sanat ve sanatçı tarifiniz nedir?

Sanat sanatçının dilidir. Sanatçı düşüncesini farklı medyumlarla ortaya koyar. Eskiden sanat nedir? sanatçı kimdir?  diye sorulurdu.. Sanatçı farklı algılanır, becerili kimse olarak görülürdü.

Bence düşünce üründen daha önemli.. Güncel sanatta konu ön plana çıkıyor.. Sanatçı güncel konulara, yaşadığı şeylere özel ve gerçek tepkisini koyuyor ortaya. Konulara konseptlere daha hassas..

 

Güncel sanatın geldiği nokta hakkında neler söyleyebilirsiniz?

Güncel  sanatçıları, dolayısıyla sanatı etkileyen çok faktör var günümüzde.. Medyumlar arttı. Sanatta sınırlar kaldırıldı. Sanatçı özgürleşti. Düşünceyi ifade etmek daha önemli bir hale geldi. Konular önem kazandı.  Yaşam da değişti. Bir sürü olay oluyor her gün.. Savaşlar, protestolar, devrimler, moda, olaylar çok farklı noktada. Değişikliklerden etkileniyor sanat.. o da değişiyor doğal olarak. Heykeltraş heykele, fotoğraf sanatçısı fotoğrafa müdahele edebiliyor artık. Eskiden bunlar ayıp şeylerdi. Güncel sanatta konuyu aktarabilen farklı farklı medyumlar kullanılabiliyor.

 

Bir de pazar faktörü var. Eskiden sadece tuval satılıyordu. Şimdi fotoğraf ve video da satın alınmaya başladı.. Bu önemli.. Sanatçı işini satmak istiyor.

 

Beğendiğiniz, takip ettiğiniz sanatçılar kimlerdir?

Birkaç senedir belli bir sanatçıdan etkilendiğimi söyleyemem. Dokümanlar ve yaşadığım gördüğüm şeylerden daha çok etkileniyorum. Kimi takip ediyorsunuz derseniz.. Gençleri, çağdaş sanatçıları, özel yeni yapıları, mimarları takip ediyorum..  Ciddi biçimde galeri geziyorum. Sergiler üzerinde nedenlerini düşünüyorum. düşünüyorum. Eserlerin sergilenme

 

Ayşe Gülay Hakyemez